skip to Main Content
Menu
ርእሰ ዓንቀጽ – ብዛላምበሳ-መረብ ዘይሰለጠስ ብሑመራ!

ርእሰ ዓንቀጽ – ብዛላምበሳ-መረብ ዘይሰለጠስ ብሑመራ!

ላም’ስ ብኢዳ ዝቀርባ ብእግራ ትሓክኽ

ብዛላምበሳ-መረብ ዘይሰለጠስ ብሑመራ!

 

ርእሰ ዓንቀጽ

ሰዲህኤ

 

ህዝቢ ኤርትራ ንልዕሊ ፍርቂ ዘመን ዝኣክል ብገዛእቲ ሓይሊ፡ ድሕሪ ነጻነት ከኣ ብሰንኪ ምሕደራ ምልካዊ ስርዓት ሰላም ተነፊግዎ፡ ኣብ ገዛእ ሃገሩ ስደተኛን ተመጽዋቲ፡ ተጸባይ መቝነን መላኺ’ቲ ስርዓት ኮይኑ ጸኒሑን ገና ኩነታቱ ዘይተቀየረ ከምኡ’ሉ ይቅጽል ኣሎ። ስርዓት ህግዲፍ መሰል ክብሪ ዜጋታት ክሒዱ፡ ኣጊዱ፡ ከይኣኽሎ ነታ መባእታ ሂወት ጸሚኡ ጎረሮኡ ዘተርክሰላ ንጣብ ማይ፡ ጠምዩ ዝዕንገለላ ንእሽቶይ ቁራስ እንጀራ’ኳ ብክንደይ ገልታዕታዕ ውረድ ደይብ፡ ላዕሊ ታሕቲ ሂወቱ ንኸይመርሕ ካብ ጻዕሩ ስርሑ ዘሰናኽሎ፡ ብቀጻሊ ኣካላውን ስነ ኣእምሮኣውን መቕጻዕቲ ከውርደሉ ይረአ ።

ኩሉ እንተናዊ መነባብሮ ኩነታት ህዝብና በቲ ዝወሓደን ዝተሓተን ሚዛንን ግምገማን ከም’ዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ሃለዋት እንዳነበረ’ዩ ሃንደበት ጸዋዒት ሰላም ኣብ እዝኒ ህዝብና ዝበጽሐ። ህዝብና ካብ ዝነበሮ ጽምኢ ናፍቆት ሕልምን ሰላም፡ ዝፈለጦ ዘይብሎ መተንፈሲ ንስለ ዝረኸበ፡ በሉ እስከ ወረ ሰላም ካብ መጸስን ተሰምዐን ቀዳዊና ሰላምና ይግበሮ ዝበለ።

               ይኹን ደኣ’ምበር ሕጋዊ መስርሕ ሰላም ይኹን ምምልካት ዶባት ኣብ መሬት ብዘይኣገባብ ንሕጂ ይኹን ንመጻኢ ብፍላይ ንህዝቢ ኤርትራ ዘየርብሕን ጸገማቱ መሊኡ ዘይፈትሓሉ ውዕል’ኳ እንተኾነ፡ ምስ’ቲ ህዝብና ዝጸንሖ ከቢድ ሃለዋት ትጽቢት ሰላምን ተስፋኡን ዶብ ምስ ተኸፈተ፡ ነቶም ዝበኽዩ ቆልዑ’ኳ ብመጠኑ ከዕንግል ክኢሉ። ህግዲፍ ከኣ ህዝቢ ከብዱ መሊኡ ጸጊቡ ክርእይ ስለ ዘይደሊ ብዝኾነይ ይኹን ኣማኻኒኻ ዶብ ዳግማይ ንምዕጻዉ ዝነበሮ ሽርሕን መደብን ንምትግባሩ ግዜ ኣይወሰደሉን።

 ስርዓት ህግዲፍ ማዕረ’ቲ ኣብ መዓልታዊ ማሕበራዊ ናብራ ንዝብላዕ ዝስተ ብምእጋድ ዝፍጽሞ ግፍዕታት፡ ኣብ ማሕበራዊ ፍትሒ ዘካይዶ ዓመጽ ንዝተወልደ መንእሰይ ካብ ኢድ ወለዱ ስድራ ቤቱ እንዳመንጠለ፡ ካብ ስራሕ እንዳሰጎገ (ደስኪሉ ዶ ተጸንልጺሉ) እንዳበለ ንህዝብና ኣብ ከቢድ ማሕበራዊ ሻቕሎትን ደርብዩ ክሓማምሶን፡ ኣብ ሂወቱን ሃገሩን መጻኢ ዕድሉ ከየቛምትስ ይትረፍ፡ ካብ ንግሆ ንምሸት ከይሓስብን ገይርዎ ክኸይድ ኣብ ርእሲ ምጽንሑ፡ ከም ውጽኢት’ዚ ኩሉ ግፍዕታት ከኣ መላኺ ጉጅለ ህግዲፍ ሃገር ህዝቢ ከም ዘይብላ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ 27 ዓመታት ቃሕ ዝበሎ ክፍጽም ሓታቲ ዘይብሉ ገይሩ።

               ስርዓት ህግዲፍ ንጽቡቕ ህዝቢ ኤርትራ ዘይደልን ዘይምነ ምዃኑ ከኣ ካብ’ታ ፈልሲ ሃገር ዝኾነት ስድራ ቤት ጀሚሩ ኣብ ረመጽን ኣሻዅ ምድሪ ቤት ክትነብር ዝፈታትን እከይ መደባት፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ብሓፈሻ፡ ውሉድ መእሰይ ብፍላይ ዝፍጽሞ ዘሎ መወዳእታ ዘይብሉ ግፍዕታትን ስቓይን ርኡይ ምስክር’ዩ። ምእንቲ’ዚ ከኣ’ዩ ንምእንቲ ስልጣኑ ስድራ ቀሲና ከይትሓድር፡ ህዝቢ ማይ ከይረክብ፡ መብራህቲ ከይረክብ ከይዱ ከይዱ መሰሉን ክብርታቱን ልዕሊ ኩሉ ወለዲ ንውልዶም፡ ውሉዳት ከኣ ንወለዶም ከይረኽቡ እንዳተሳቐዩ ክነብሩ መወዳእታ፡ ገደብ ግዜ ዘይብሉ ወፍሪ ልምዓት ዶ ሃገራዊ ኣገልግሎት እንዳበለ ንዜጋታት ጅሆ ሒዝዎም ክነብር ዝጸንሐ።

ሰላም ኢትዮጵያን ኤርትራን ተረኺቡ ምስ ተባህለ ከኣ ንህዝቢ ገጽ ከሊኡ፡ ብሕቡእን ኣብ ውሻጠን ዝበጽሖ ስምምዕ ” ልኡኻት ንኣዲስ ኣበባ ንሰድድ ኣለና ክብል ዝተሰምዐ፡ ኣይጸንሐን፡ ግዜ ከይወሰደ ሽዑ ንሽዑ ሓላፍ ዘላፍ ሰላም፡ ሙሉእ ሕጋውን ህዝባውን ሰላም ከም ዘይኮነ ምልካዊ ባህርያቱ ዝገልጾን ዘግሃዶ መስርሕ ምንባሩ ብዙሕ በጨቕታ ተሰምዐ። ብህዝቢ ኤርትራ ቆጽሊ ኣሕዋት ተነቢርሉ ዘይተመርጸ ስርዓት ” ምቅሉል መራሒና፡ ንስኻ ምርሓና” ክብል ንህዝቢ ኤርትራ መራሒ ክመርጸሉ ኣብ ውዕሎ ጓኖት ክምድር ዝተሰምዓሉ እዋን፡ ነቲ ትማሊ ብኽንደይ ትዕቢትን ትምክሕትን ህግዲፍ ተለሚኑ ዝኸፈቶ ዶብ ዛላምበሳን-መረብን ኣይዓመት ኣይመንፈቅ ብዘይእወጅ ብምልካዊ ትእዛዙ ከኣ ክዕጾ ምግባሩ መርሖ ሰላም ንዕንወት ክልተ ሰናርዮ ኣብ ሓደ ወቅቲ ዝፍጽሞ ስርሓት ተጋላባጢ መርገጽ ኩሉ ተደማሚሩ ንበለጽን ንዓይ ጥራሕ ይጥዓመኒ፡ ንስልጣነይ ከይትትንክፉለይ ዝብል ጉዳይ ህዝብን ሃገርን ዘይዓጦ፡ ረብሓ ህዝቢ ዘይውክል ደረቐኛ ባህርያት ምልኪ’ዩ። እወ፡ ህዝብና ከም’ቲ ዶብ ክኽፍት ብደገ ዝሰምዖ ሕጂ ከኣ ሃንደበታዊ ምዕጻው ዶባት፡ ከም ቀደሙ ብወጻኢ ዝመጸ ወረ ሰሚዕዎ። ህዝብና ይትረፍ ወረ ርሑቅ ዶባትስ ኣብ ውሽጢ ቅርዓት ኣስመራ ይኹን ካልእ ከተማታት ኤርትራ ዝፍጸምን ዝስራሕ’ኳ ብግቡእ ከም ዘይስምዕ ነዊሕ እዋን ዝተሰርሓሉ ብዙሕ ተሞክሮን ልምምድን ምቅርራብን ዝተገብረሉ መደብ ሎሚ ምድግጋሙ ንማን ዘገርም ኣይኮነን።

ዶባት ዛላምበሳን-መረብን ምዕጻው ከኣ ነቲ ብዝተፈላልየ ምኽንያታት ትንፋስ ረኺቡ ክንቀሳቐስ ዝጸንሐ ህዝቢ ምኽልካልን ምእጋድን’ዩ። እዚ ከኣ ህግዲፍ ቀንዲ ጸረ ራህዋን ሰላምን ሓርነትን ምዃኑ ዝሕብሮ ምልትታ’ዩ። ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ መታን ዶብ ዓጽዩ ተባሂሉ ከይሕመ ከኣ ዶብ ሑመራ ከም ዝኽፈት ገይሩ። እሞ እቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ርሕቕት ብዝቀረበ ብዝሓጸረ፡ ንገንዘባዊ ወጻኢታት እንተኾነ ብዝሓሰረ ብዝሓሸ ክኸውን ልዕሊ ሕጋዊ ፍታሕን ክልተኣዊ ውዕላት’ኳ ደኣ ኣይኹን’ምበር፡ እቲ ጀሚሩ ዝነበረ ምንቅስቓሳት ንህግዲፍ ኣብ ፖለቲካዊ ማሕበራዊ መዳይ ዘየርብሕ ኣንጻር ገደብን መወዳእታን ዘይብሉ ጽምኣት ስልጣኑ ምዃኑ ኣጸቢቁ ስለ ዝፈልጥን ዝርዳእን ዶብ ብምዕጻው ህዝብና ኣብ’ታ ውሻጠ ቀደሙ ክምለስ ገይርዎ ኣሎ።  

መርኣያ ትዕቢትን ምልክን ህግዲፍ ምስ ኣብ ዓለምና ካብ ዝካየድ ስርሓት ብምንጽጻር ዘገርምን ዘሕንኽን ምዃኑ ንምርዳእ፡ ከም ኣብነት ክውሰድ ዝኽእል ብዙሕ’ዩ፡ ገገለ ንስሉጥን ቅልጡፉን ዕብየት ህዝባዊ ኣገልግሎት ጎረባብቲ ሃገራት ከም ኣብ ኣፍሪቃ ካብ ግዜ ባዕዲ ብ30ታት ጀሚሩ ዝተወጠነ መስመር ሓዲድ ኤርትራ ይኹን ጁቡቲ ክሳብ ማእከላይን ምዕራብ ኣፍሪቃ ዝርግሐ ክህልዎ ዝሃቀነ ምንባሩ ኣሰር ዝገደፈ መደብ ህንጻ ትሕተ ቅርጻ ክሳብ ሎሚ ንርእዮ ታሪኻዊ ሓደ’ዩ። ኣብ ዝሓለፈ ቅሩብ ዓመታት’ውን ካብ ጁቢቲ ንኢትዮጵያ ኣስታት 800 ኪ.ሜ ዝንውሓቱ መስመር ሓዲድን፡ ኢትዮጵያ ኬናያ ዘራኽብ ዓበይቲ ህንጸት ጽርግያታት ኣብ ዞባና ክረአ ይኽእል። ካልእ ኣብ መንጎ ፈረንሳን-ዓባይብርጣኒያ ኣብ ትሕቲ መሬትን ቀላይን ”ባሕሪ” ዝተሃንጸ መስመር ሓዲድ፡ ኣብ ዓለም ዝነውሐ መሳገሪ ድልድል ደንማርክ-ሽወደን፡ ኣብ’ዚ ቀረባ ዝሓለፈ ሰሙና ውዕል ዝተፈራረምሉ ደንማርክን-ጀርመንን ዝተበጽሐ ስምምዕን ህዝባውን ንግዳውን መስመር መጓዓዓዚታት ምስ ተግባራት ህግዲፍ ክረአ እንከሎ ብግምጣሉ ኮር ተገልበጥ ፖሊሲታት መርገጽ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ካብ’ቲ ሕጋዊ ዘይሕጋዊ፡ ካብ’ቲ ስሉጥ ዘይስልጡ፡ ካብ’ቲ ቅልጡፍ ዘይቅልጡፍ፡ ካብ’ቲ ዘራኽብ ዘየራኽብ ካብ ዘመናዊ ብልሓት መጓዓዝያ ንጥንታዊ መጓዓዝያ ዘበነ ገድሊ ዶ ክንብሎ ብተጻራሪ ዕብየት ህዝቢ ዝኸይድ ኣተሓሳስባ ምኳኑ ዝምስክሮ ”ላም ብኢዳ ዝቀርባስ ብእግራ ትሓክኽ” ከም ዝበሃል ነገር ኮይኑ ዛልምበሳ-መረብ ዓጽዩ ብሑመራን ቡሬን ብኣድገ በቕሊ ተጓዓዙ ይብል ምህላው’ዩ።

 

ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ስውኣትና

ዜናን ሓበሬታን ሰዲህኤ

9 ጥሪ 2019  

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back To Top