skip to Main Content
Menu
ኤርትራን ኤርትራውያንን

ኤርትራን ኤርትራውያንን

                                                                       

 

                                                  ኤርትራን ኤርትራውያንን

         ብክብሮም ግረኔት  

         9 መክስረም 2018

 

                  ኤርትራውያን ኣብ 40ታት ብዝነብረና ዝተፈላልየ ደረጃ ትምህርቲ ይኩን ብቅዓት ተመኽሮ ስራሕ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ካብ’ተን ተስፋ ዝተነብረለን ሃገራት ነይርና ። እቲ ብረታዊ ቃልሲ ከጅመር እንከሎ እውን ነቲ  ዝነበረና ፍልጠት ተዓዊትና ምስ ተመለስና ብዝያዳ ክምዕብልን ክዓብን ምስ ተስፋና’ና ንበረኻ ኤርትራ ወፊርና። ገለና ነጻነት ሕዝና  ክንምለስ ክንሓስብ እንከለና ገለና ከኣ ዋጋ ነጻነት ብምክፋል ዕላማና ፍጹም  ዓወት በጺሑ ክንርኢ ወይ ብታሪኽ ክንገረልና፡ ዕላማ ነጻነት ተዓዊቱ። እዛ ኣብ ግዜ ቃልሲ ኣስመራ ሽኾር እናተባህለት ዝደረፈላ ዝነበረት ምጭውቲ ከተማ ” ወይ ንእሽቶ ሚላኖ ” ሎሚ እትርእዩዋ ኣስመራ ኣይነበረትን። ኣስመራ ከተማ ፍሉይ ምምሕዳር ዝነበራ (ብምምሕዳር ከተማ ኣስመራ ወይ ብኣምሓርኛ ማዘጋጃ ቤት ዝፍለጥ) ምዕርግቲ’ያ ዝነበረት። ጎደናታት፡ መጎዓዝያታት ኣውቶቡሳት ታኽሲ፡ መዘናግዒ መናፈሲ ሲነማታት፡ ቤት ቡንን ሻህን፡ ሆስፒታል፡ ፋርማሲታት፡ ምዕርፎ ነፈርቲ፡ ቤት ትምህርቲ፡ ዞባዊ ሕክምናታት፡ ግላዊ ሆስፒታል ቤት መንግስቲ፡ ወታሃደራት ዝሰፍርሉ ኣጋር ሰራዊት፡ ሓይሊ ኣየር፡ ትራፊክ ፖሊስ፡ ድጓና ሓለዋ ቤት ማእሰርቲ፡ ማዘጋጃ ቤት፡ ፍላንሳ፡ ፎርስታለ(ሓለውቲ ኣግራብ)፡ ኣውራ ጎደና (Highway) ጸገንቲ መስምር መጓዓዝያ ምድሪ ባቡር፡ ሰራሕተኛታት ወደብ ሲቪል ኣቭየሽን በብቦትኡ ብስርዓት ብፍሉጥ ዝናበረሉ ጸብጺብካ ኣይውዳእን፡ ከም’ዚ ሎሚ  ኣብ መበል 27 ዓመት ናይ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ መግዛእቲ ኩሉ ዝተሓዋወሰ መን እንታይ ዘይትፈልጠሉ ባዶ ምምሕዳር፣ቱቦታት መዕደሊ ማይ ይኹን ካልእ ከም ዓይኒ ምድሪ ዝተደፍነላ ፣ እቶም ብግርማኦም ዝፍለጡ ህንጻታታ ብስእነት ክንክን መናደቆም ዝፈርሰላ ፣ ጽርግያታታ ብድበት ቀይሕ ሓመድ ዝተደፍነላ፣ ዕምባታታ ግርማ ክይህቡዋ ዝነቀጽላ ፣ ጎደናታታ መብራህትን ጽርየትን ዝተሓረማ ፣ ህዝቢ ኣብ ክንዲ ሓጎስ ናይ 20 ዓመታት ኣይኹናት ኣይሰላም እናተሓቁነ ክነብረለ ዝጸንሔ ከተማ እያ ። ብተመሳሳሊ እተን ውቝባት ንኣሽቱ ከተማታት ኤርትራ ዕጫ ኣስመራ ዝበጽሐን፡ ኣቝርደት፡ከረን፡ ባጽዕ፡ ደቀምሓረ፡መንደፈራ፡ ዓሰብ፡ ወዘተ ድምር’ዩ።

እቶም ነታ ናይ ብሓቂ ኣስመራ ሽኾር ዝፈልጥዋን ዝዓበዩላን ኣብዚ ዘመን ህግደፍ በጺሖም ዝመጾ ክበኽዩን ክሓዝኑን ኢኻ ትርእዮም ። እቶም ብዝተፈላለየ ምክንያት ቅድሚ 1970 ዝገደፍዎ እውን ፡ ሕጂ ዶብ ምስተከፍተ ዝረኣዩዋ ዘይሓዘነ ዘይጎሃየን የብሎምን ። ስለ ምንታይ ደኣ እዩ ፣ ህግደፍ ነዛ ምጭውቲ ሓበን ኤርትራውያን ዝኮነት ከተማ ኣስመራ ክዕንዋን ክድውናን ደስታ ዝሰምዖ ? እወ ደስታ ይስምዖ ምክንያቱ ንኤርትራውያን ክድህልን ከዋርድን እንተ ኮይኑ እቲ ኤርትራውያን ዝኾርዑሉ ጥበባት ሃገር ከፍርስ ድስታ ስለ ዝሰምዖ እዩ ።  

                  ኤርትራ ኣብ 1952 እታ ኣብ ኣፍሪቃ ድሕሪ ደቡብ ኣፍሪቃ ኣብ ካልኣይ ደረጃ እትሰራዕ ሕገ መንግስቲ  ቅዋም (Constitution ) ዝነበራ ሃገር ነይራ ። ሎሚ ከኣ ድሕሪ ኩለን ሃገራት እታ መበል 54 ትስራዕ ኣፍሪቃዊት ሃገር ቅዋም ( Constitution ) ዘይብላ ሃገር እያ። መግዛእቲ እንግሊዝ ካብ 1941  ዘተኣታተዎ ሕጊ ሰልፍታትን ነጻ ጋዜጣታት እውን ኣብ ዝርጋሔ  ነይረን። ክምዚ ሎሚ ኣብ ጎረቤት ሃገር ንሰምዖን ንርእዮን ዘሎና ። ዘየተሓድር ኣይማሲ ከም ዝብሃል ፣ከም መቓልስቲ ተሓዊሱና ዳንዳር ዝኮነ ሰብ ነዚ ሓላል ህዝብን ሃገር ኣብ ዘይድላይና ክሽጠናን ክሕውስናን ምዃኑ እዃ ኣባይ ወልደኣብ ወ/ማርያም ኣተንቢሖም ነይሮም ይብሃል እዩ ። ብዝኮነ ሕጂ ኩላ እታ ሃገር ቆራሪሱ ከይሽጣ ወይ ከኣ ህዝባ ገዲፉዋ ከይገዓዘ ከምቲ እንሰምዖ ዘሎና ፣እንታይ ንግበር ወይ እንታይ ክንገብሮ እንክል  ?

                   ቀንድን ኣገዳስን  ክንገብሮ ዝግባኣና ክንውደብ ኣሎና ። ግን “ብኤርትራውነት፣ ዝሰወደ ጥራሕ”  ዕድሜ ከም ባእታ ከይተጠቀምና ኩሉ ዜጋ ተተመክሮኡ እናተለቓቀሔ ክምዕብልን ክህብትምን ዝዕድም ሃገራዊ መንፍስ ዝሰፈኖ ኣብተን ዓበይቲ ከተማታት ብቁልጡፍ ኣኬባታት ክጅመር ኣሎዎ ። ምብዛሕ ወይ ምውሓድ ቁጽሪ ኣገዳስነት ኣሎዎ ግን ከኣ ወሰኒ ኣይኮነን ። ነዚ ሃገር ዝዕኑ ዘሎ ጉጅለ ካብ ደግፍቱ ኣብዚ ሕጂ ግዜ ተቓወምቱ ይበዝሑ ፣ እንተኮነ መሪሕ ተራ ክጻወት ዝክእል ባእታ ተሳኢኑ ኣሎ ። ምክንያቱ ገለና ብፍላጥ ይኹን ብዘይ ፍላጥ ነቶም ንሃገሮም እንደገና ከበርክቱ ዝክእሉ ክብረት ዘይምሃብን ካብኦም ክንምሃር ዘይምድላይናን እዩ።   ብዙሑት ኤርትራውያን ካብ ዓሌትን ኣውራጃን ነጻ ዝኾኑ ኣለዉ ። እዚ ከኣ ብሓቂ ዝተባብዕ እዩ ።ነቶም ኣብዚ ሕማም እዚ ጥሒሎም ዘለዉ ግዜዊ ዕንቅፋት እንተ ዘይኮይኑ ኤርትራዊ ሓድነት ምፍራስ ፍጹም ኣይክእሉን።ስለዚ ንበገስ ሕጂ ሃገር ናይ ምድሓን እምበር ንህግደፍ ካብ  ስልጣን ኣውሪድካ ምውጣሕ ኣይኮነን ። ሰላማዊ ሰልፉ ኣጋዳሲ እዩ ። ኣብዛ ሰዓት እዚ ተወዲብካ ነቲ ኣብ ኤርትራ ተቓውሞ ዝግበር ዘሎ ኣሎናልኻ ምባል ብግብሪ ከኣ ምርኣዮም ።

                  ህዝቢ ኤርትራ ካብዚ ሕጂ ወዲቁዎ ዘሎ ሓደጋ ንምድሓን ኩሉ ፖለቲካዊ ውድብን ፣ ሲቪኽ ማሕብራትን ዝነበረኩም ፍልልያት ሰጊርጉም ኣብዚ ናይ ሃገር ኣድሕን ቅዱስ ወፈራ ኣበርክቶኩም ኣወፊዩ  ። መራሕቲ ደምበ ተቓውሞ  ተጻዋርነት ወይ ናይ እንካን ሃባን ስነ መጎት  ከም መምሪሒ እንተ ዘይተጥቀምኩም ኤርትራ ክተድሕኑዋ ኣይኮንኩምን ። ። ሰብ ነቂፉና ጸሪፉና ወይ ንዕቁና እልካ  ደስ ስለዘይበለካ ኣባል ካብ ሰልፊ ምብራር ዝለመዱ ሕጂ ሓድነት ክብሉ ኮለል ክብሉ መን እዩ እዩም ሓዳር ክገብር ምስኦም። ትዕብትን ኣንነትን ትኾልኹሎም ንሶም ብዝደልዩዎን ዝብሉዎን ካልእ ብድልየቱ ዝቓለስ ማሕዩር ዝኾነሉ ምክንያት ስለ ዘየለ ኣባላት ይሃድሙ ወይ ይድስኩሉ እዚ ካብ ሱሩ ተፋሒሩ ክወጽእ ኣሎዎ ።ምክንያቱ ንጉጂለ ህግደፍ ዕድሜኡ ዘንወሓሉ ዘሎ ተግባር ስለ ዝኮነ።

                  እዚ ኤርትራ ሃገና ካብዚ ዘላቶ ዘይንቡር ህወት ክሓልፈላ እዚ ናይ ብሔርን ሃይማኖትን ወደባ ኣይድልን ዘይኮነስ ይወንዘፍ ኣብ ኤርትራ ብበሔሩን ሃይማኖቱን ዘይፍለጥ ኤርትራዊ የለን ። ኩሉና ብሔርን ሃይማኖትን እንውንን ህዝቢ ኢና ። እቲ ትሕቲ ሃገራውነት እንብሎ ፍልስፍና እቲ ብበሔርኻን ኣውራጃኻን ሃይማኖትኻን ምውዳብ እዩ ። ኣብ ክንዲ ብኤርትራ ከም ሃገር ትሓስብ ብገዛኻን ናብራካን ብሔርካን ምግዳስ እዩ ። ምውዳብ ማለት ቅርጻ ዘለዎ ትኻላዊ ኣሰራርሓ እዩ ። ናይ ጎራቤት ሕማም ተላጋባይ ስለ ዝኮነ ለጊቡና ከምዝነበረ ኣይረሳዕኩን ። ኣብ ብሒራትና እወን ብሔር ኩናማ ተወጺዖ እዮም ጥራሕ ምባል እኩል ኣይኮነን  ። ነቲ ሽግሮምን ሕሰሞምን ብማዕረ ክንጉህን ምስኦም ብምዃን ክንፈትሖ ብልቢ ከም እንቓለስ ክነረጋግጸሎም ኣሎና ። ብካልእ ኣዛራርባ ናይ ሕድሕድ ወጽዓታት ኣብ ግምት ክንእቱ ነቲ ሓድነት ሓጋዚ እዩ ። እቶም ብወገን ሃይማኖት ኣውራጃ ዓሌት ክንሰርሕ ዝጸንሓና እድና ንሃብ እርጋን ስለ ዘርከበና ኣብ ንስሓ ኣቲና መንግዲ ዓወት ነዚ ሓዲሽ ወለዶ ነረክቦ ። እቲ ዝገርም እቲ ሓደ ቛንቛ ሓደ ባህሊ ሓደ ሃይማኖት ዝውንን ህዝቢ ሓድነት ክፈጥር ዘይምክኣሉ ንሃገር ኣብ ዕንወት የምራሓ ኣሎ ።

                  ህግደፍ ካብቲ ኣብ ልዕሊ  ህዝቢ ኤርትራ ኢትዮጵያን ጁቡትን ሱዳንን ዝፍጽሞ ዝነበረ ዓመጽን ጎነጽን ዝሓየለ ሓይሊ ናይቲ ከባቢ ኣብ ክሳዱ ብሃንደበት ኮፍ ብምባል ፣ ንህወትካ ተፈትዋ እንተ ኮይንካ እዛ ሰነድ እዚ ፈርም ተባሂሉ ከም ዝኮነ ዝፈልጡ ምንጭታት ይገልጹ ኣለዉ ። ስለዚ እዚ ሰለ ዝኮነ ዓይነት ናይ ሓባር ስራሕ ዝብሃል ከይተዳለወ እቲ ውዑል ተፈሪሙ ። እቲ ኩሉ ቅጥዕታት ብሕጂ ይዳሎ ዘሎ ። እዚ ማለት ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣገልገልቲ ናይ ኣዕራብ ክኾኑ ብሚልዮናት ዶላራት ተኽፊሎም ኣሎዉ ። ዶብና ክሕንጸጽ እንተኮይኑ ብናይ ኣዕራብ ጽቡቅ ድልየት ጥራሕ እዩ ክከውን። ኣሜሪካውያን እውን ብወገን ጽጥታ ኣሰኪፉዎም ዝነበረ ነዃል ዓጽዮም ኣሎዉ ። ስለዚ እቲ ክንዓሞ ዘሎና ባይታ ምእንቲ ክንሽፍን ኮንፈረንሳት በብክፍለ ዓለማቱ ክንውድብ ኣሎና ። እዚ ግን “ ጉልባቡ ዝቀልዔ ኣነ ኤርትራዊ እዩ ‘ ዝብል ጥራሕ ክኽውን ኣሎዎ ።

                   

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back To Top