skip to Main Content
Menu
ወሰናስን ኤርትራ ሰማይ፡መሬት፡ባሕሪ ጥራሕ ድዩ ! ድራማ ”ቅጣው” ከ

ወሰናስን ኤርትራ ሰማይ፡መሬት፡ባሕሪ ጥራሕ ድዩ ! ድራማ ”ቅጣው” ከ

ወሰናስን ኤርትራ ሰማይ፡መሬት፡ባሕሪ ጥራሕ ድዩ !

ድራማ ”ቅጣው” ከ

ነዚ ኣርእስቲ ብዝምልከት ሓፈሻዊ ገገለ ተሞክሮታት ምጥቃስ ከድሊ’ዩ። ቀደም ይኹን ሎሚ ወሰናን ኤርትራ ንምጥሓስ ኣሎ ዝብሃል ዕድልን ተኽእሎታት ንምትግባር ቅድሚ ሕጂ’ውን ዝተፈተኑ ሜላታትን ወስታታት ምህላዉ ክዝከር ይግባእ። እዚ ከኣ ኤርትራ ኣካል ኢትዮጵያ ንክትኸውን ብኩሉ ሸነኻት ዘይተሓሰበ ፈተነታት፡ ዘይተፈጸመ ተግባራት ኣይነበረን። ኣብ መወዳእታ ግን ውሳኔ ህዝቢ፡ ድሌት ህዝቢ ጨፍሊቕካ ክትከይድ ስለ ዘይከኣል ሓቂ ስዒሩ። ኣብ’ዚ መዳይ ከኣ ኩሉም ሕልምታት ዓባይ ኢትዮጵያ ዝነበሮም፡ ነቲ ሕልሚ ዘሳስዩን ዝድግፉን ብደረጃ ዓለም ለኸ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝነበሩ ኩሎም ምሁራት ይኹን ጉጅለታት ተሳዒሮም። እዚ ከኣ ምስጢር ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ምንባሩ ምዝካር ኣገዳስነቱ ብቀሊል ዝረአ ኣይኮነን። ሎሚ እዚ ሓድነት ኣብ ፈተነታት ኣትዩ ዳግማይ ተበታቲኑ ከይጠፍእ ታሪኽ ምስራሕ ኣብ ዝድለየሉ ዘሎ ወቕቲ፡ ኣብ ዘየድሊ ምጉናጽን ከይእቶ ነቲ ዝተረኽበ ጸጋ ብህድኣት ምሕሳቡ ምስትንታኑ፡ ምግምጋሙ ድልውነት ንቕሓት ድሌት ሕልሚ ትጽቢት ራእይ ይሓትት። ኣብ’ዚ ጽሑፍ ዝቀርብ ህዝቢ ዘይፈልጦ ምስጢር የለን ግን ከኣ ታሪኽ ይድገም ከይህሉ ህዝቢ ዝርድኦን ቅደም ዝፈልጦን ዝረኣዮን ሎሚ ከኣ ብዝተፈለየ መልክዕ ይድገም ምህላዉ ከይደናገር ንምዝኽካር’ዩ።

ሓደ ካብኡ ኣብ መወዳኣት መዋእል ብረታዊ ተጋድሎና እንዳሀለዉ ህግሓኤ ” ቅጣው” ትብል ድራማ ኣዳልዩ ዝዘርግሖ ምንባሩ ነዚ ድራማ ከኣ ዘይረኣየ ኤርትራዊ ነይሩ ክበሃል ዘይድፍር ዝነበረሉ ግዜ፡ ሎሚ እቶም ኣንጻር ባዕዳዊ መግዛእቲ ንድራማ ”ቅጣው” ዝሰርሑን ደገፍቶምን ባዕሎም ኣካላት ቅጣው ኮይኖም ኣብ ኤርትራ ብሓድሽ ብስም ሰላም ዝካየድ ዘሕዝን ወፈራታት ዘተባብዑ ምህላዎም’ዩ። ህዝብና እንታይ ወሪድዎ፡ ናበይ ገጹ’ዩ ዝኸይድ ዘሎ፡ እንታይ’ዩ ዝሓስብ ዘሎ ፍጹም ኣብ ዕግርግር ዝኣተወ ንርከበሉ ዘሎና ዝተደናገረ ኩነታት ንምዝኽኻሩ እዩ።

”ቅጣው” ትብል ድራማ ህግሓኤ፡ ኢትዮጵያውያን ኩሉ ፈቲኖም ምስ ተሓለሎም ዘርእን ወለዶን ኤርትራ ንምጥፋእ ዝነበሮም መደባት ብማህጸን ኤርትራውያን ምውጋእ’ዩ ዝነበረ። ኣብ ማህጸን ኤርትራውያን ኣደታትን ኣሓትን ኵናት ምክያድ ዝብል ትልሚ ተላዒሎም ፡ ኣብ 80ታት ዝነበሩ ወለድን ኤርትራውያን መንእሰያት ብፍላይ ደቂ ኣንስትዮ ዘጋጠመን ሽግራት ዝምስክርኦ’ዩ።

እዚ ኩሉ እንዳተፈጸመ ብሳላ ጽኑዕ ተባዕ ቃልሲ፡ ዝተኸፍለ መስዋእቲ ኤርትራ ብኣህጉራዊ ሕብረተ ሰብ ዓለም ዝተኣመነላ ነጻ ሃገር ተባሂላ። ብረታዊ ተጋድሎ ህዝቢ ነጻ ኤርትራ ክትህሉ ብቀዳማይ ዝተሰርዐ ዕላማ’ኳ እንተነበረ ምስ ነጻነት ተኣሳሲሩ ክንጸር ዘለዎ ወሰናስን ሰማያትን ፡መሬት፡ ባሕሪ ኤርትራ ዘጠቓለለ፡ ሙሉእ መሰል ክብርን ሓርነታት ህዝቢ፡ ኣብ ትሕቲ ልዑላውነት ሃገር ኤርትራ በብደረጅኦም ዝስርዑ ሃገራውያን ሕቶታት ዝሓቆፈ’ዩ ዝነበረ። እዚ ማለት ብዘይዓሌታዊ፡ እምነት፡ ኣፈላልይ ሰላም ንዝደሊ ብሰላም ዝብል መርሖ ዝተኸተለ’ዩ ዝነበረ። ብድሌትን ፍቕርን መውስቦ መሰል ዝኾነ ዜጋ ምዃኑ ማንም ከኣ ከ ዘይክልክሎ ከም ርዱእ እንተተወሲዱ፡ ብትንኩልናን ፖለቲካዊ ሽርሒታት ንህዝቢ ንምጽናት ንምስዳዕ ዝግበር ግን ተቀባልነት ዘይብሉ ፖለቲካ ንምንጻር ምኳኑ ተሰጊሩ ክሕለፍ ዘይብሉ ጽንሰ ሓሳብ’ዩ።

ትርጉም ነጻነት ኤርትራን ኤርትራውያንን፡ ሰላም፡ ምርግጋእ፡ ብሕግን ስርዓትን፡ ብህዝባዊ ባይቶን ቅዋምን ዝመሓደር ህዝን ሃገርን ማለት’ዩ። ኣብ ትሕዚ ዓበይቲ ዕላማታት ከኣ ብዙሕ ንነጻነት ሃገር ዓብይ ትርጉም ዘለዎ’ዩ።

ኣብ ዞባና ነጻነት ወይ ሰላም ብኤርትራን ኤርትራውያን መዕቐኒ ጥራሕ ምሕሳብ ንረብሓ ህዝብን ሃገርን ክጠቅም ስለ ዘይክእል፡ ብእዋኑ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ክህሉ ዝኽእል ምዕሩይ ክልኣተኣዊ ዝድምናታት ነቲ ክርከብ ዝኽእል ነጻነትን ሰላም ከሕይልን ከዕብይን ስል ዝኽእል ዝብል ኣተሓሳስባ ገና ቅድሚ ነጻነት ዝተተኽለ ኣህጉራዊ ዝምድናታት ዝምስክሮ እዩ።

ኣብ’ዚ ብቀረባ ክጥቀስ ዝኽእል ዝምድናታት ብፍላይ ኣብ ዞባና ዝርከባ ናይ ቀረባ ጎረባብቲ ሃገራት ሱዳን፡ኢትዮጵያ፡ ሶማልያን ጅቡትን እየን። ምስ’ዘን ሃገራት ከኣ ሓያል ዝምድናታት ከም ዝጸንሐ ኣብ ማህደር ታሪኽ ኤርትራ ዝሰምዐን ዘንበብን ዝምክሮ’ዩ። ጉዳይ ጉርብትና ምስ ኢትዮጵያ ምስ ንርእዮ ግን ካብ’ተን ካልኦት ቅሩብ ፍልይ ዘብሎ ሓደ ኣገዳሲ ታሪኻዊ ፖለቲካዊ ምትእስሳር ዘለዎ’ዩ። ብታሪኻዊ ኣመጻጽኣ መበቆል ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ ብባህልን እምነታትን ተምሳል ጥራሕ ዘይኮነ ምቅርራብ ክህልዎ ዝገበረ ኣውራ ክጥቀስ ዝኽእል ቀዳማይ ቀሊል ቁጽሪ ዘይብሉ ኣህዛብ ብባህልን እምነትን ዝተወራረሰ ምዃኑን፡ ካልኣይ ኣብ መንጎ እዚ ክልቲኡ ኣህዛብ ንነዊሕ ዓመታት ተደጋጋሚ ውግኣት ኵናት ኣብ ዝነበረ ምርብራባት መረብ ምላሽ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ነገስታት ኢትዮጵያ ዝነበረትሉ እዋን ዘተኣታተዎ ካልእ ናይ ባዕሉ ኩነታት ኣለዎ።  ካብ 1952-1991 መዋእል ክልተ ወለዶ ብዘይድሌቱ ኣብ ትሕቲ ሓደ ባዕዳዊ መግዛእቲ ማለት ኢትዮጵያ ክጸንሕ ዝተገደደ ህዝቢ ጽልዋን ነጽበራቕን ክሓድሮ ግድነት’ዩ። ጽልዋን መንጸብረቕታን ጥራሕ ዘይኮነ ከኣ ብሕግን ስርዓትን ኣብ ፖለቲካዊ መሳርዕ፡ ኣተሓሳባ፡ ኣጠቓቅማ ቋንቋ ብወግዒ ቋንቋታት ኤርትራ ተሰሪዙ ከም መተካእታ ዝቀረበሉን’ዩ።

እሞ ከም’ቲ ቅድም ክብል ዝተገልጸ ኤርትራዊ ሕልና መጻኢ ትውልዲ ኣብ ጽልኢ ከይነብር ክፍታሕ ዘለዎ ጉርብትናዊ ጉዳይ ካብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ኣትሒዙ ምስ ክህልዎ ዝኽእል ዝተፈላልየ ደረጃ ኣተሓሕዛን ትርጉምን ምስ ዝተፈላልዩ ኣካል ህዝቢ ኢትዮጵያን ዝምድናታት ብምግበር ክእለ ከም ዝጸንሐ ዘይከሓድ ሓቂ’ዩ። እዚ ከኣ ውሕስነት መጻኢ ሰላም ንምርግጋጽ ምንባሩ ዘመላኽት’ዩ።ዝምድናታት ክልቲኡ ህዝቢ ካብ ታሪኻዊ ትሕዝትኡ ብምንቓል ገገለ ዘሕጉስ ገገለ ከኣ ዘሕዝን ትሕዝቶ ክህልዎ ምስ’ቲ ዝነበረ ፖለቲካዊ ሃውሁን ዝምድናታት ተእሳሲሩ ክዝረብ ዝኽእል’ዩ። ሕጂ’ውን ከም ቀደም ብሕጋዊ መልክዑ፡ ብተሳትፎ ህዝቢ ንክልትኣዊ ሰላምን ረብሓን ዝቃለስን ዝደክም ኣሎ’ዩ ብወገን ኤርትራ።

ሎሚ ኣብ ኤርትራ ብካእል መልክዕ ዝምድናታት ክፍጠር ይረአ ኣሎ። እዚ ከኣ ሓደገኛ መልክዕ ኣገባብ ዝሓዘ ከይዱ ከይዱ፡ ነቲ ናይ ኣሽሓት ሂወት ዝተኸፍሎ ነጻነት፡ ክብሪ ልዕላውነት ሃገር ዝደፍር ኮይኑ ዝረአን ዝስምዓን ዘሎ ዓዲኡ ትቁጸሮ። ካብ ኮለል ምባል ግን ህዝቢ ኤርትራ ንሓጋዊ ነጻነቱ ብሕጊ ክሓተሉ፡ ንሰላም ብሕጊ ክሓተሉ መሰሉ ምኳኑ ዘይከሓድ’ዩ።

ዝኸይድ ዘሎ ኣገባብ መስርሕ ሰላም መልክዑን መቁጸሪ ዘይብሉ ብብዙሕ መንገዲ ኣብ ዝተሓላለኸ ወጥሪ ዝመልኦ ጓል መንገዲ ይከይድ ምህላዉ ኩሉ እንተስ ብግርህና፡ እንተስ ብተንኮል ዝስዕቦን ዝድግፎን ዘሎ’ዩ። እዚ ከኣ ከይዱ ከይዱ ማዕረ ረብሓ ክልቲኡ ዝህቢ ዘረጋግጽ ከም ዘይኮነስ ካብ ብዙሓት ለባማት ሃገራውያን ሰልፍታት ውድባት ማሕበራት ውልቀ ሰባት ይንገር ምህላዎ ክዝንጋዕ ዘይብሉ’ዩ።

 ዝኸበርካ ህዝቢ ሎሚ ብዛዕብ ኣብ ሰላም ዘለካ ምቅሊትን ረብሓን መሰልን ብዘይካ ብኣፍ እቶም መሻርክትካ ኢትዮጵያውያን ካልእ ብነጻ ህልዋነትካን ሓርነት ክቡር መሰልካን ንሰምዖ ድምጺ ዘይምህላዉ ኣዝዩ ኣሻቃሊ ኩነታት’ዩ። ህግዲፍ ቅዋም ዶ ፡ ዓድኹም ክትኣትው ትኽእሉ ዝብል ጸዋዒ 27 ዓመት ዘደንዘዘና መርዛም መብጽዓታት ክንዛነን ክንዘናግዓን ክንተዓሻሾ ኣይግባእን።ብኣንጻሩ ሓድነትካ ትሪርካ ብሙሉእ መሰልካን ክብርኻን ነጻነትካን ትሓተሉ እዋን’ዩ።

ኣብ መደምደምታ

ኢትዮጵያውያን ብትካላዊ ብንግዲ፡ ብቱርስት፡ ሎሚ ሎሚ ከኣ ካብ መራኺቢ ብዝሓት ህዝብና ዘይረኸቦ ዕድል መርበብ ተኸፊትሎም ቁጽሪ ዘይብሎም ዜና ማዕከናት ኣብ ኤርትራ ዓስኪሮም ንህዝቢ ኤርትራ ሃንጎሉ ንምሕጻብ ስርሖም ይሰርሑ ኣለዉ። ገገለ ንምጥቃስ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መራኸቢ ብዙሓት ን27 ዓመት ተነፊግዎ ዝጸንሐ መደብ ፈነወ ቲቪ ይኹን ካእል ቲቪ ኢትዮጵያ፡ ፋና ቲቪ፡ ፈነወ መደብ ቲቪ ሰሙኑ በኣዲስ ኣበባ፡ ጆሲ ኢን ዘ ሃውስ ሸው (Ethtv,Tvfana,Semunu beAddis abeba; Josi in the house Show) ዝኣመሰሉ ብቀረባ ክጥቀስ ይከኣል። ካልኦት መቁጸሪ ዘይብሎም ተቀበልቲ ዜርናታት ካብ ውሽጢ ሃገር ኢትዮጵያ ኣለዉ።

በዚ መደባት ኣቢሉ ዝመሓላለፍ መልእክቲ ካብ ማእከል ኣስመራን ኣዲስ ኣበባን ብስም ሰላም ብኢትዮጵያውያን ዜጋታት ጥራሕ ብምድጋም ኢትዮጵያውያን ዜጋታት ዝተመሓላለፈ መልእክቲ ንሕና ምስ ቆናጁ ኤርትራውያን ተዋሲብካ ምንባር ዝብል ሓደ ሸነኽ ክኸውን እንከሎ በቲ ሓደ ከኣ ድሌት ወደብ ባጽዕን ዓሰብ ምዃኑ ኣብ ህዝቢ ኢትዮጵያ ዝዝረበሉ ዘሎ ዓብይ እዋናዊ ኣጀንዳ’ዩ።

እሞ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሕሱም መነባብሮ ሂወት፡ ብማእሰርቲ፡ ብስደት ተበታቲኑ ዘሎ ህዝብና ብስም ሰላም፡ ድሕሪ መቁጸሪ ዘይብሉ ስደት መንእሰይ ኤርትራ ባዶ ሃገር ዝተረከቡ ኢትዮጵያውያን ከምኡ ኢሎም ክዛረቡ ዘገርም ኣይኮነን ግን ታሪኻዊ ፖለቲካዊ መቐይሮ ዘይግብሮ ስለ ዘየለ፡ እዚ ምቅይያራት ነባሪ ወይ ነዊሕ ከይስጉም ኤርትራዊ ክነቕሓሉ ዘለዎ ሓደ ብሓድነት ቆይሙን ሓይሉን፡ ንተጻብኦታት ከፍሽልን፡ ንሰላምን ረብሓ ክልቲኡ ህዝቢ ክሰርሕ ዝገብሮ’ዩ። ድራማ ”ቕጣው” ግን ንይምሰል ከም ዝነበረ ሰራሕቲ ድራማ ብሂወቶም እንዳሃለው ዳግማይ ታሪኽ ኣረኻኺብሎም። ንዓኣቶም ጥራሕ ዘይኮነ ነቶም ድራማ” ቅጣው” ብቀረባን ርሑቅን ዝረኣና’ውን እንሆ ዳግማይ ኣረካኺቡልና ኣሎ። እሞ ወሰናስን ኤርትራ ሰማያት፡ መሬት፡ ባሕሪ ጥራሕ ኣይኮነን ዘብል ምኽንያት ሓደ ካብ’ቲ መጻወድያ ገዛእቲ ባዕዳውያንን ደለይቲ ወደባት ኤርትራ ብዘርኢ ምጽናትን ወለዶ ክቅይርዎ ንዝደልዩ ታሪኽ’ውን መቀጸልታ ድኹም ፖለቲካን ፍሽለታቶም ተተመሊሶም ዝሰርሕሉ’ዩ። ኤርትራ ድማ ብሳላ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ’ዚ ተሃዋስን ተነቓፍን መድረኽ በጺሓትሉ ዘላ ዘይከኣል ነገር የብሉን ዘብል’ዩ። ከም’ቲ ቅድሚ ሕጂ ወድቒና ዝተሳእናዮ ሎሚ ከኣ ኣብ ስራሕ ተጸሚድና ካብ ጭርሖታት ብስራሕ ብተግባር ሓድነትና ኣደልዲልና ኣማራጺ ዘይብሉ ታሪኻዊ ስርሕ ክስራሕ ንኩሉ ዜጋ ጻዋዒትና ነቕርብ። 

ዜናን ሓበሬታን

ሰዲህኤ

29 ነሓሰ 2018

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back To Top