Main Menu

መንእሰይ ኤርትራ

መንእሰይ  ኤርትራ  

      መንእሰይ  ኣብ  ሂወቱን  ሂወት  ህዝቡን ንዘልዕሎም ሕቶታት ቕልጡፍ  መልስን ኣወንታዊ ለውጢ  ክርኢ  ዝደሊ ሓደ  ኣገዳሲ ክፋል  ሕብረተ-ሰብ ኢዩ። መንእሰይ ብዘይካ  ከምኡ  መንእሰይ  ካልእ  ክፈልጦ  ዘይክእል ፍልይ ዝበለ ባህሊ፡ ዝራኸበሉ ቋንቋን ኣገባብን ኣለዎ።ብኡ መሰረት ከኣ ኣብ መንጎኦም ዝርከብ ጉዳያት ን ምርዳእ ሓቢርካ ንምስራሕ  ምትግባርን ናቱ መግለጺ  ባህሪያት  ኣለዎ።ክፉት  ሓንጎል  ስለዝውንን ብዝምድናዊ  ኣበሃህላ ሕማቅ  ነገር  ክርእን  ክፍጽምን ዘይደሊ ከም  ባህጊ ጽቡቅ ክስርሕ፡ ሂወቱ ክቅይር ክመሃር ክስልጥን’ዩ ዝደሊ።ገለ  እንተኣርእዩ’ውን   ብዙሕ  ጎዳኢ  ዘይኮነንን   ምኽኑይን  ክእረም ዝኽእል ተራ  ጌጋ  ኢዩ ። ኣብ ዝኾነ ሕብረተ ሰብ ሓዲሽ  ወለዶ፡ ሓዲሽ  ኣእምሮን  ጉልበትን ሓይልን  ይውንን። እቲ ሓዲሽ  ኣእምሩኡ ንዝርዝራት ምስጢር ተፈጥራዊ ህልውና ክፈልጥ  ሃረር  ምባል  ባህሪኡ ስለ ዝኾነ ኣብ ከባቢኡ ንዝርእዮም  ነገራት  ገላቢጡ  ክርእን  ብዛዕቦኦም  ክሓስብን ክመራመርን ድሕሪ ምጽናሕ ንኣቛቑሞኦም ንምፍላጥ ክፈትሕ ጸኒሑ ተመሊሱ  ከገጣጥሞም  ይሕልን። መንእሰይ ኣብ ሓይልን ጉልበትን ጥራሕ ዘይኮነ ኣብ ኣተሓሳስባ፡ ኣብ ኣተገባብራ ስርሓት ናቱ ኣገባብ’ውን ኣለዎ። መንእሰይ ዘልዕሎም ወይ ዝሓስቦም ሓሳባት መልሲ ዝረኽበሉን ዘይረኽበሉን እዩ።  

መንእሰይ ከም ወራሲ ሕድሪ መጠን ኣቦ:ኣባሓጎ: ኣደ:ዓባይ:ኣያ:ሳንዳ……ወዘተ ተባሂሎም  ከም ወለዲ  ዝፍለጡ  መልስን  ምኽርን ካልኦት  ተወሰኽቲ ኣብ  ሰብኣዊ  መንነቱ  ዓቢ  ግደ  ዘለዎም ማዕዳታትን ምእላይን  ክዋሃቦ ኣብ ሕብረተ ሰብና ንቡር’ዩ።እዚ  ምእላይ  እዚ  ኣብ  ቤቱ ብወለዱ ዝወሃቦ ናይ ምልመላ  መስርሕ  ኢዩ። ኣብ  ርእሲ  እዚ እቲ  ዝዓበየ  ምዱብ ብመምህሩ ኣብ ቤት-ትምህርቲ ብቤተ-ክርስትያናትን መሳግድን ሃይማኖታዊ  ትምህርቲ  ኣብ  መጋባእያታትን ትካላትን  ብፍላይ ከም  መንእሰይ  መጠን ንዑኡ ዝምልከቱ ስፖርት ሙዚቃ ድርሰት ትያትር መዘናግዒ… ወዘተ  ክለባት ዝተፈላለዩ  መዳያት ንእንታይነቱን  መጻኢኡን ዝውስኑ ስሩዕ  ትምህርትን ምልመላን  መደባት ክወሃቦ ይግባእ። ሰብኣዊ  መንነነትን  ዓቅምን  ብቅዓትን ሓፈሻዊ  መለለይን መንእሰይ እምበኣር ውጽኢት ናይዞም  ኣብ ላዕሊ  ዝተገልጹ ምምልማሉ  ሓላፍነት ዝተሰከሙ  ባእታታት ዝህብዎ ብጽቡቅ  ወይ  ብሕማቅ  ክግለጽ  ዝኽእል  ኣበርክቶ  ኢዩ  ዝምዘን።

       መንእሰይ  ኤርትራ ብመንጽር  እዚ  ኣብ  ላዕሊ  ዝተገልጸ  ክግበረሉ ዝግባእ ፍሉይ  ኣተሓሕዛ ክረአ ከሎ  ህልው  ስርዓት ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ  ንመንእሰይ ምእንቲ   ለውጢ ኣብ  ዝካየድ   ህዝባዊ  ጉዕዞ ቅድሚት ዝስራዕ ሓይሊ መጠን  ብባህሪኡ’ውን  ንጭቆና ኣሜን’ሉ  ዘይቅበል  ስለ ዝኾነን  ብስግኣትን  ብፍሉይ  ጥንቃቀን  ክሕዞ  ብዙሕ ፈተን ከካይድ ኢዩ ተራኢዩ። ጽባሕ  ነጻነት ብምስም  ሃገራዊ  ኣገልግሎት ኣዓስኪሩ ኣብ  ከቢድ  ጉልበታዊ  ስራሕ  ኣዋፊርዎ። ነቲ  ዝተባህሎ  ናይ  ሃገራዊ ኣገልግሎት ዕማሙ  ፈጺሙ  ናብ  ሲቪላዊ  ናብራ  ክምለስ  ክሓስብ ኣብ  ዝጀመረሉ ንኣቃልቡኡ  ናብ  ካልእ ንምህውታትን  ንምሽቃሉን ምስ  ኩለን ጎረባብቲ  ሃገራት ኲናት ተኸፊትሉ ብዓሰርተታት ኣስሓት ሂወት መንእሰይ ኤርትራ ጠፊኡ። ድሕሪ  ኲናት’ውን ኣይሰላም  ወይ  ኣይኲናት  ሂወት  እሱር  ኰይኑ  ተሻቂሉ  ክነብር  ከም ዝግደድ  ኮይኑዩ።

      መንእሰይ  ኤርትራ ከም  ተማሃራይ  ኣብ  ትሕቲ ሕቑፊ  ወለዱ  ብፍሉይ ስነ-ኣእምራዊ ስነ ምግባርን  ምድላዋት  ተገይርሉ  ብስሩዕ ኣብ ላዕለዋይን ኮለጃትን  ትምህርቱ ከየሰላስል መንግስቲ  ብቀረባ  ዝከታተሎም ንትምህርቲ  ዝበቅዕ  ነጻነት ዘይብሎም  ወተሃደራዊ  መደበራት ኣብ ትሕቲ  ከቢድ  ሞራላዊ  ጸቅጢ ኣደዳ  መደባት መላኺ  ስርዓት  ኮይኑን  ከም ዝተርፍ’ዩ ገይርዎ።

    መንእሰይ  ኤርትራ  ከም  ጓል ኣንስተይቲ  ብሰንኪ  እቲ  ንባይሎጂካዊ  ኣፈጣጥራኣ ዘይሰማማዕ ክትነብረሉ  ዝተበየነላ  ወታሃደራዊ መደበራት  ክሊማ ዝተፈላለዩ  ኣካላዊ ማህሰይትን  ስቅያትን ወሪድዋ’ዩ። ኣብ  ልዕሊ ኤርትራዊት ጓል  ኣንስተይቲ  ዝወረደ  ግፍዒ በዚ  ከየብቀዐ  በቶም  ካብ  ሰብኣዊ  ሕልና  ዝበሃል  ጥሮሖም  ዝተረፉ  ውሑዳት እሙናትን  ተግበርቲ  መደባት፡መሽርኽቲ መላኺ  ስርዓት ዝኾኑ ሰባት  ክብረታን  መሰላን  ተጋሂሱ  ኢዩ።

 

     መንእሰይ  ኤርትራ   ብመላኺ  ስርዓት  ኣብ  ልዕሊኡን  ኣብ  ልዕሊ  ህዝቡን  ክወርድ ንዝጸነሐን  ዘሎን ግፍዕን  ጭቆናን ኣልጊሱ ሰላምን  ራህዋን  ንምስፋን  ኣብ ዘኽእሎ    ውሽጣውን  ግዳማውን  ኢርትራዊ ናይ  መቃለሲ ባይታ ብኣድማዕነት ክሳተፍ  ገና  ኣይከኣለን። ምኽንያት ናይዚ ስርዓት  ህግደፍ ንመንእሰይ ኣብ  ትሕቲኡ  ክሳብ  ዘሃለወ ከም  ኣገልጋሊኡ ካብ  ትሕቲ ግዝእቱ  ምስ  ወጸ  ድማ  ኣንጻሩ  ከይዓጥቅ ካብ  ጠቅሚ  ወጻኢ ንምግባሩ ዝተፈላለዩ ወፈራታት  ኣካዪዱ  ኢዩ። ገለ  ካብዞም  ወፈራታት  ነቲ ከም  ኤርትራዊ  ዘፍልጦ  ሓባራዊ  ስነ-ኣእምራዊ ኣተሓሳስባ ንምህራም   ብናይ ኣውራጃን  ሃይማኖትን ፖሊቲካ ተኸፋፊሉ  ኣብ  ነንሕድሕዱ እናተኻሰስ  ክነብር  ኣሳጒጉዎ  ኢዩ። ከም  ውጽኢት  ናይዚ ገለ ውሑዳት  መንእሰያት ምስ ክብርታትን  ባህርያትን ህዝቢ  ኤርትራ ብዘይከይድ  ኣገባብ ግዳይ ናይቲ ካብ  ርሑቅ  ዝነፍስ ኣዕናዊ  ኣጀንዳታት ህግደፍ ኮይኖም ኣብ  ነንሕድሕዶም ክካሰሱን  ክጸላለሙን  ምርኣይ  ኣዚዩ  የሕዝን።  

         ስርዓት  ህግደፍ ብኻልእ  ሸነኽ  ንደምበ  ተቃውሞ  ብምስይጣን ኣብ  ኤርትራ ዋላ  ለውጢ እንተተራእየ ካብዚ  ህልው  መንግስቲ ኣይከሓይሽን  ኢዩ ብማለት ምእንቲ  ሃገርን  ህዝብን ምቅላስ ብውልቀ  ደረጃ ዘኽስር ብምምሳል  ብሰዓብቱ ንመንእሰይ ናይ  ምልማስ ሰላሕታዊ መርዛም ወፍሪ  ኣካዪዱ  ኢዩ። 

      እዚ  ልዕል’ሉ  ዝተገልጸ  ገለ  ካብቲ ኣዚዩ ብዙሕ   ገሊኡ  ብቀጥታ  ገሊኡ  ድማ  ብዝተዘዋዋሪ  ኣብ ልዕሊ  መንእሰይ  ኤርትራ ዝወረደን ዝወርድ ዘሎ ግብራውን ስነ-ኣእምራውን ግፍዕን  በደልን’ዩ።ውጽኢቱ ድማ ሎሚ ድሌት ህዝቢ ኤርትራ ዘረጋግጽ  ዲሞክራስያዊ  ስርዓት  ንምምስራት  ኣብ  ዝካየድ  ዘሎ  ናይ  ቃልሲ  ጉዕዞ  ግደ  መንእሰይ  ኤርትራ  ከምቲ  ዝድለ መንቀሳቐሲ ሓይሊ ሞተር ካብ  ምዃን በዂሩ  ይርከብ  ኣሎ  እንተተባህለ ምግናን  ኣይኮነን።  

       ኣቛውማ ናይ ደንበ-ተቃውሞ ውድባት ኤርትራ ፈጺሙ  መንእሰይ  ዘይብሉ  ኢዩ ዘይበሃል  እኳ  እንተኾነ  ዝበዘሐ  ክፋሉ ብናይ ሰውራ  ኤርትራ ወለዶ  ዝልለ  ኢዩ እንተተባህለ ካብ  ሓቂ  ዝረሓቀ  ኣይኮነን።ምኽንያት  ናይ’ዚ ከኣ ውድባት  ደንበ  ተቃውሞ  ንኣወታዊ  ለውጢ  ባዕለን ብምጅማር ንመንእሰይ   ኤርትራ ምእንቲ  ብሃገር  ደረጃ ለውጢ ንምርግጋጽ ኣብ ክካየድ  ዝርከብ  ቃልሲ ብኣድማዕነት ግዲኡ  ከበርክት ብኣንጻር ኣካይዳ ምልካዊ ስርዓት  ህግደፍ ክዝርግሖ ዝርከብ  መርዛም  መናፍሕ ብሓባር  ድምጺ  ክዛረቦኦ ስለ ዘይከኣላ  ኢየን። ብርግጽ ከኣ  ብደረጃ  ሃገራዊ  ስልጣን  ኣወንታዊ  ለውጢ  ንምርግጋጽ ዝካየድ  ቃልሲ ኣቀዲሙ ከም  ውድብ ወይ  ከም  ሰልፊ ኣብ  ባዕልኻ  ዝጅመር  ዕማም  ኢዩ። ስለዚ  ውድባት  ኤርትራ  ንመእሰይ ብሓደ  ድምጺ  ክጽውዓን መንእሰይ  ኤርትራ  ድማ ከም  ዋና  ናይዚ  መድረኽ  ወለዶ  መጠን መጻኢ ዕድሉን ተስፋን ትጽቢቱን ንባዕሉ ክውን  ንምግባር  ህዝቡ  ከድሕን  እዋን  ኣኺሉ  ኢዩ።

 

 

ግዱስ ኤርትራዊ

  መንእሰይ

 






Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *