Main Menu

እታ ሕልሚ ተመሊሳ ርእይቶ ኣብ “ቃለ መጠይቕ” ኢሳያስ ኣፈወርቂ፣

                   እታ ሕልሚ ተመሊሳ

         ርእይቶ ኣብ “ቃለ መጠይቕ” ኢሳያስ ኣፈወርቂ፣

ደስበለ መሓሪ

       ቃለ መጠይቕ ኢልካ ክትርደኦ ብሓቂ ዘጸግም መደረ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ካብ መጀመርታ ክሳብ መወዳእታ ተኸታቲልካ ምሉእ ትሕዝቶ ናይቲ ክብሎ ዝደሊ ቀንዲ ሓሳባት ክትርዳእ ምፍታን “ጸሓይ ብምዕራብ ክትበርቕ ኢያ” ኢልካ ምትስፋው ዝቐልል ይመስለኒ።”ቃለ መጠይቕ” ኢሳያስ ኣፈውርቂ ከይከታተል ካብ ዝውስን ሓይሎ ዓመታት ሓሊፉ ኢዩ። ምኽንያቱ ድማ፥ 1. እቶም “ጋዜጠኛታት” በቲ ንሱ ክብሎ ዝደሊ መሰረት ዝተዳለወ ሕቶታት ሒዞም ከምዝቐርቡ ብሩህ ስለዝኾነ፣ በዳሂ ሕቶታት ክለዓል ስለዘይጽበን እቲ ንሳቶም’ውን ዝጥቀምሉ ዘይሙያዊ ቃላት ንገዛእ ርእሱ ብርቱዕ ዓቕሊ ዝሓትት ስለዝኾነ ። 2. ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ኩሉ ዝህቦ “ቃለ መጠይቕ” ንጭቡጥ ሕቶታት ጭቡጥ መልሲ ዘይህብ፣ካብ ኣብ ቀረባ ዘሎ ኣብ ርሑቕ ዘሎ ሽግራት ኣልዒሉ ፖለቲካዊ ፈላስፋ ኮይኑ ከደናግር ዝፍትን፣ካብ ናይ ኤርትራን ህዝባን ሽግር ናይ ዞባን ካሊእ ዓለምን ሽግር ክትንትን ከምዝመጣጠርን ከምዝህውትትን ዝተረጋገጸ ሓቂ ስለዝኾነ ኢዩ፡ ኮይኑ ግን እቲ ዝካየድ ዘሎ ሕልኽልኽ ዝበለ መስርሕን ኣብ ህዝቢ ዘሎ ትጽቢትን ብምግንዛብ እንታይኮን ኢሉ ይኸውን ካብ ዝብል ሃንቀውታ ተበጊሰ፣ብቐጥታ’ኳ ክከታተሎ እንተዘይከኣልኩ፣እቲ ቅዳሕ መደረ ደጋጊመ ክሰምዕ ወሲነ።ካብቲ ዝገመትኩዎ ኣይረሓቐን። ብናተይ ግንዛቤ ድማ እቲ ፍሩይ ዝመሰለኒ ነጥብታት እነሆ፡ ሓንቲ ካብተን ደጋጊሙ ዝስንድወን ዘረባታት ክትግንዘባ ትኽእል ነጥቢ እታ ጎብለል ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ኮንኳ ንምርኣይ ዝትምነያ ሕልሚ ኢያ።       ንነዊሕ ዓመታት ሓንሳብ ኣብ ባጽዕ ሓንሳብ ኣብ ዓዲ ሃሎ ስፊሩ ሓውሲ ባሕታዊ ሂወት ክመርሕ፥ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ኮነ ካብ ህዝቢ ዓለም ተኸዊሉ ዘሕልፎ ዝነበረ ናብራ ተገላጊሉ ዶክተር ኣብይ ብዝፈጠረሉ ዕድል ክሓልማ ጀሚሩ ከምዘሎ ካብዚ “ቃለ መጠይቕ”ጥራይ ዘይኮነ ካብቲ ምስ ዶክተር ኣብይ ዝተራኸበሉ ዝተፍላለየ ኣጋጣሚታት ዘርኣዮ ዘይልሙድን ንህዝቢ ኤርትራ ዘሕፈረን ዘዋረደን ብዙሕ ክስተታት ክረጋገጽ ዝኽእል ይመስለኒ።እዛ ሕልሚ’ዚኣ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ብመልክዕ ኮንፈደራሽን ኢትዮጵያን ኤርትራን፣ብመልክዕ ኢጋድ…. ወዘተ ትበቁልን ትሓርርን ዝነበረት ሓሳብ ኢያ።ኣብዚ እዋን’ዚ ንምትግባራ ባይታ ዝጠጠሓላ ኮይና ትርእዮ ኣላ። ን 6 – 7 ሚልዮን ዝኣክል ዝህዝባ ሃገር ኤርትራ ከማሓድር፣ከማዕብልን ሽግራታ ክፈትሕን ዘይከኣለ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፣ ብዛዕባ ናይል ዝትንክፈን ሃገራት፣ብዛዕባ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ፣ብዛዕባ ዞባ ቀይሕ ባሕሪን ወሽመጥ ዓረብን (ናይ “300 ሚእቲ ሚልዮን ህዝቢ”) ሽግራት ክፈትሕን፣እሞ ድማ እዚ ሽግራት’ዚ ካብ ሽግራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ተፈልዩ ክርአ ዘይክእል፣መጀመርታ ሽግርና ንፍታሕ፣ንሱ ይጽነሓልና ክበሃል ዘይከኣል እንዳበለ ደጋጊሙ ክተፍእ ምስማዕ፣ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎ ንዕቀትን ጽልእን ዘርኢ ካብ ምዃኑ ሓሊፉ ካልእ መግለጺ ክወሃቦ ኣይከኣልን። ክሓልም ዝኽልክሎ የለን፣ኣብ ልዕሊ ህዝብናን ኣብ ልዕሌናን ከሽካዕልል ግን ክንፈቕደሉ ኣይግባእን. . .. ኣይግባእን. . . ኣይግባእን። ህዝቢ ኤርትራ ሓንሳብ ኣብ ዓመት ኣብ ተለቪዥን ወጺእካ ብትህቦ ወደሳን ናእዳን ዝዕንገል ከምዘይኮነ ዘይፈልጦ ኣይኮነን፣ተስፋኡን ዓቕሉን ይጽንቀቕ ከምዘሎ’ውን ክርደኦ ኣድላዪ ይኸውን።

       እቲ ካልእ ካብዚ “ቃለ መጠይቕ’ዚ” ክርደኦ ዝኸኣልኩ ነጥቢ እቲ ግዙእ ጋዜጠኛ “ናይ ዝነደዩ ሓይልታት” ዝዝርግሕዎ ዘመተ ኢሉ ዘቕረቦ ሕቶ ዝምልከት ኢዩ፡ መልሲ ኢሳያስ ብሕጽርዝበለ (እቲ ፈላጥ ንክመስል ንነብሱ ላዕሊ ሰቒሉ ንካልእ ንምንእኣስ ዝገብሮ ፈተነን ግዕዙይ ቃላቱን ንጎድኒ ገዲፍካ) ነዚ ይመስል፡ ዝነደየ ሰብ ከምዝነደየ ኣይቅበልን፡ ኣይኣምንን፡በቲ ካልእ ወገን ድማ እቲ ለውጢ ቅልጡፍ ብምዃኑ ዘይተጸበይዎ ኩነታት ኢዩ፣ክርድእዎ ኣይከኣሉን፡ ክወሓጠሎም’ውን ኣይከኣለን፣ ጭንቀት ፈጢሪሎም . . . ወዘተ ኢሉ ነዊሕ ድሕሪ ምህውታት፣ ብዙሕ ጊዜ ስለዝደጋገም ግን ሓቂ መሲሉ ከይረአ ጥራይ ኢየ ዝዛረበሉ ዘሎኹ ይብል። ቀጺሉ እቶም ዝነደዩ ዝበሃሉ ሰባት ይዝርግሕዎም ዝብሎም ነጥብታት ይጠቅስ፣ – ናይ ኤርትራ ውሽጣዊ ሽግራት ጌና ኣይተፈትሐን ይብሉ፡ – ናይ (ገደብ ኣልቦ) ሃገራዊ ኣገልግሎት የልዕሉ፡ – ናይ ዶብ ዘይምሕንጻጽ ጉዳይ – ናይ እሱራት ጉዳይ፣ . . .ወዘተ (ናይ ቅዋም ዘይምትርጓም ንሱ ዝረሰዓ) ከምዝኾነ ይጠቅስ። እቲ ዘሕፍር ግን ነቲ ባዕሉ ዘልዓሎ ናይቶም “ዝነደዩ” ጉጅለታት ነጥብታት’ውን እንተኮነ ዝነደየ ሓሳባት ምዃኑ ዝገልጽ ዝኾነ ይኹን መብርሂ ኣይሃበን ፡ ብሓቅነት ናይቶም ዝነደዩ ዝብሎም ሕቶታት ግን ከምዝሓረቐን መንፈሱ ከምዝተረበሸን ብግሁድ ተንጸባሪቑ ። ካብቲ መሰራታዊ ሕቶ ክሃድም፥ እንዳደጋገመን እንዳተመላለሰን ክገልጾ ዝፍትን እቲ ዝያዳ ኣገዳስን ኣተኩሮ ክወሃቦ ኣለዎ ዝብሎ ናይተን ኣርባዕተ ዞባታት ብደሆታትን፣ኣብ ኢትዮጵያ ዝኸይድ ዘሎ ወጥርታትን ኢዩ።     መዋእላት እንዳቆጸረ ኩናት ባድመ፣ኩናት ሓኒሽ፥ኩናት ምስ ጅቡቲ ዝተወልዕሉ ምኽንያት፣ ኣሜሪካ ንዓለም ክትቆጻጸር ካብ ዝነበራ ድልየት ተበጊሳ፣ነዚ ስትራትጂ’ዚ ዕንቅፋት ዝኾነት ኤርትራ ንምድኻም ኣብ ቀጻሊ ናይ ዶባት ቅልውላው ንምጽማድን ብዝተሓንጸጸ ውዲት ዝተካየደ ኩናታት ምዃኑ ክነግርና ይፍትን ኣሎ። ኩሉ እዚ ዝተካየደ ናይ ዶባት ኩናት ብሽምግልናን ብምርድዳእን ክፍታሕ ይከኣል ኔሩ ኢዩ ይብለና ኣሎ።     ኣቶ ኢሳያስ! ጠንቂ ናይ’ዚ ኩሉ ኩናታት ኣሜሪካ ምዃና ትፈልጦ ካብ ነበርካ፥ብሽምግልናን ብምርድዳእን ክፍታሕ ተኽእሎ ምንባሩ ካብ ኣመንካ፥ – ስለምንታይ ድኣ እዞም ኣሽሓት ዕሸላት ኤርትራውያን ኣብ ሓዊ ጠቢስካ ንህዝቢ ኤርትራ ብርቱዕ ስቓይን መከራን ከምዝወርዶ ጌርካ? – ስለምንታይ’ከ ነቶም ናይ ዶብ ሕቶ ብምርዳዳእን ብሽምግልናን ክፍታሕ ኣለዎ ዝበሉ ጉጅለ 15 “ተንበርከኽቲ””ከዳዓት” “ሸይጥቲ ሃገር” . . . ወዘተ ኢልካ ኣጸሊምካ ኣብ ጎዳጉዲ ኣሕቂቕካዮም? – ስለምንታይ’ከ እቲ ብኣሜርካን ብሩዋንዳን ዝተፈተነ ናይ ሽምግልና መደብ ነጺግካዮ? እቲ ዝገርመካ ኣቶ ኢሳያስ ከምቲ ኣቦታትና ዝብልዎ “ዝወቕዐ እንተረስዐ ዝተወቕዐ ኣይርስዕን” ግዲ ኮይኑ፣ንስኻ ንታሪኽ ከምዝጥዕመካ ጌርካ ከተንብባን ክትገልጻን እቲ ናይ ምድንጋር ባህርኻ ዝፈቕዶ ስለዝኾነ ክትቅጽሎ ትኽእል ኢኻ፣ እቶም ንስኻን እቲ ናይ ደርጊ ኣገልጋሊ ዝነበረ ጋዜጠኛን “ዝነደዩ” ኢልኩም ትጽውዕዎም ኤርትራውያን ግን ንታሪኽ ከምቲ ዝነበሮ ከንብቡን ክገልጹን ስነምግባራዊ ባህርኦምን ግቡኦምን ስለዝኾነ ንህዝብና ካብ ምሕባር ጠጠው ኣይክብሉን። ሕጂውን እቲ ብመራሒ ኢትዮጵያ ዝተወስደ ናይ ሰላም ስጉምቲ ብመትከል ካብ ልቢ ንድግፎ ምዃና ደጊምና ድሕሪ ምርግጋጽ፥ንህዝቢ ኤርትራ ነመሓላልፎ መልእክቲ ካብ ኢስያስ ራህዋ ምጽባይ ገዲፍኩም ካብ ስልጣን ክወርድ ቃልስኹም ኣበርትዑ፣ ብሓደ ድምጺ ድማ፥ 1. እዚ ናይ ሰላም መስርሕ’ዚ ዘላቒ ክኸውን ብቐዳምነት ዶባት ናይ ክልቲኡ ሃገራት ተሓንጺጹ ዜግነት ህዝብታትን ልዑላውነት ሃገራትን ክረጋገጽ ኣለዎ። ብሓፈሽኡ ኣብ መንጎ ህዝቢ ኢትዮጵያን ኤርትራን ብፍላይ ድማ ኣብ መንጎ ህዝቢ ኤርትራን ህዝቢ ትግራይን ነባሪን ሓቢርካ ናይ ምዕባይ መንፈስ ክሰፍንን ዱልዱል ክልተኣዊ ዝምድና ክፍጠርን እንተኮይኑ ተሳታፍነት ህዝቢ ክስገር ዘይግበኦ ዕማም ምዃኑ ኣሚንካ ምቅላስ ። 2. እቲ ንነዊሕ ዓመታት ናይ ንእስነት ዕድመ መንእሰያት ዘላደየ ገደብ ኣልቦ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ንቡር ሕጋዊ ቦትኡ ክምለስ ወዓል ሕደር ዘይበሃሎ ሕቶ ምዃኑ ደጊምምካ ምርግጋጽ። 3. ኩሎም ናይ ፖለቲካ፣ ናይ ሕልናን ናይ ሃይማኖትን እሱራት ብዘይ ቅድመ ኩነት ክፍትሑ ፥ 4. እቲ ንዓመታት ኣብ ከብሒ ከምዝኣርግ ዝተገብረ ቅዋም ኤርትራ ኣብ ግብሪ ክትርጎም ፥ ኢልኩም ተለዓሉ ንሕና ከም ኤርትራውያን መጠን ብቐዳምነት ክንፈትሖ ዘለና ጸገምን ኣብ ቁጠባዊ፥ ፖለቲካዊ፥ ማሕበራዊን ባህላውን ሂወት ህዝብና ክውሰድ ዝግበኦ ስጉምትታት ከነተኩር ናይ ግድን ይኸውን።ገዛኻ ከየጽረኻ ገዛ ካልኦት ከተጽሪ፥ ሽግራትካ ከይፈታሕካ ሽግራት ካልኦት ከም ሽግርካ ክትወስዶምን ክሳብ ዝፍትሑ ክትጽበን ምሕላም ንኢሳያስ ንግደፈሉ። እዚ ውጥን’ዚ ኢሳያስ ስልጣኑ ንምንዋሕን እንተኮይንሉ ድማ ንሓጺር እዋን’ውን ይኹን ጎብለል ናይቲ ዞባ ኮይኑ ክርአን ውልቃዊ ዝንኡ ንምዕባይ(ድሮኳ ኣዋርቕ ክስለም ጀሚሩ ኣሎ) ዝፍትኖ ዘሎ ምድንጋር ምዃኑ ተገንዚብና ካብ ስልጣን ንምእላዩ ቃልስና ከነበራትዕ ይግባእ። ”  መን ኣሎ ከምዚ ህዝቢ  ‘  ዚ ጸኒዑ ተጻብኦታት ተጻዊሩን ሰጊሩን ዝተዓወተ” ጥቕሲ ካብ ቃለ መሕትት ኢሳያስ ኣፈውርቂ ዕለት 03/11/2018.     እዛ ዓረፍተ ነገር”ዚኣ ኣብ ጊዜ ብረታዊ ቃልሲ ኮነ ኣብ ግዜ ነጻነት፡ ህዝቢ ኤርትራ ዘርኣዮ ነቕ ዘይብል ዓቕሊ፣ ትብዓትን ተጻዋርነትን ተመልክት ሓቂ’ኳ እንተኮነት፣ካብ ኣፍ ኢሳያስ ምውጻኣ ግን ዘስደምም ኢዩ። ምኽንያቱ እቲ ኣብ ባይታ ዝተራእየን ዝርአ ዘሎ ሓቅታትን ግን ኢሳያስ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ምልጋጽን ምሽክዕላልን ጥራይ ዘይኮነ፥ ንዕቀት፣ጽልኢ፣ብደዐን ትምክሕትን ከርኢ’ምበር ደባሲን ከሓሲን ተግባራት ክፍጽም ኣይተራእየን።      ኣብ ሕሉፍ ዓመታት ዘሕለፎ ከቢድ ጭንቅን ጸበባን ከይኣክል፥ እቲ ሎሚ ዝትምበሆ ዘሎ መጻኢ ዕድል’ውን ናብ ካልእ ሕልኽልኽ ዝበለ ሃመት ዝመርሕ’ምበር ናብ ሰላምን ራህዋን ህዝቢ ኤርትራ ዝጥምት ኣይኮነን። ከምቲ ኢሳያስ ዝሓስቦን ዝገልጾን ዘሎ እንተኮይኑ፥ 1. ናይ ዶብ ሕቶ ጥራይ ፈሊና ንርኢ እንተኮይና እቲ ተበጺሑ ዘሎ መድርኽ ኣይክንርድኦን ኢና።እቲ ኣብ መንጎ እዘን ክልተ ሃገራት ተጀሚሩ ዘሎ ዝምድና ካብኡ ንላዕሊ ዝጥምት ኢዩ። ኣብ ጽቡቕ ናይ ምትእምማን ደርጃ በጺሑ ኣሎ፣ እንተኾነ ግን እዚ ጥራይ እኹል ኣይኮነን፣ክልቲኡ ሃገራት ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ልምዓት

ሜዳታት ማለት ናይ ኢንዱስትሪ፥ ናይ ትሕተ ቅርጺ፥ ናይ ወደባት ኣጠቓቕማን ጸጥታዊ ውሕስነትን…… ወዘተ ዝምልከት መደባት ክሕንጸጽ ኣለዎ ጥራይ ዘይኮነ ክወሃሃድ’ውን ኣለዎ፡ስለዚ እቲ ዝጸበየና ዘሎ ዕምማት ከቢድን ሰፊሕን ስለዝኾነ ህዝብና ክርደኦን ክቀራረበሉን የድሊ፣ ነዚ መደባት’ዚ ንምትግባር “ኣብ መዓልቲ 48 ሰዓታት” ክንሰርሕ ክግበኣና ኢዩ። 2.  ናይ ኢትዮጵያን ኤርትራን ምትእምማንን ሓቢርካ ምስራሕን ጥራይ’ውን እኹል ኣይኮነን፡እተን ናይል ዝፈሰለን ሃገራት፣ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃን ቀይሕ ባሕርን ሃገራት ናይ ወሽመጥ ዓረብ ሃገራትን ሽግራት ብሓፍሽኡ ናይቲ ምሉእ ዞባ ኩነታት’ውን ክንፈትሖ እንተዘይክኢልና ንበይንና ናብ ንበጽሖ የብልናን። ዘስምዕ ቅኔ’ዩ ዝቃነ ዘሎ። ካብዚ ኩሉ ሓተታ’ዚ ክርዳእ ዝከኣል፥ – ናይ ዶብ ምሕንጻጽ ሕቶ ጸገም ኣይነበረን ሕጂ’ውን ጸገም ኣይኮነን፥ – ህዝቢ ኤርትራ ኣነ ብሂወት ክሳብ ዘሎኹ ራህዋን ሰላምን ኣብ ሓጺር እዋን ኣይትጸበ፣ – ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ክትሰናበቱ ዘይኮነስ፣ዕጽፊ ናይቲ ክሳብ ሕጂ ክትሰርሕዎ ዝጸናሕኩም ክትሰርሑ   ስነ-ኣእምሮኣዊ ምድላው ግበሩ፣ – ናይ ቅዋምን እሱራትን ሕቶሞ ነዴኺ ማይ ውረድላ ኢዩ ዝመስል። መኣስ ከምዝካየድ ዘይተሓበረ፣ምናልባት’ውን መብጸዓ ጥራይ ኮይኑ ክተርፍ ዝኽእል፣ኣብ ውሽጣዊ መደባት ዘተኩር ካልኣይ ክፋል “ቃለ መሕትት” ኣብ መደብ ከምዘሎ ተሓቢሩ ኣሎ።እቲ ዘቕርቦ ህውተታ ምግማት ዘጸግም ኣይኮነን።ነቲ ኩሉ ኣብ ኣዋሳን ኣብ ኦሞን ዝረኣዮ ትካላት ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ ክትርጉምን፣ ዓሰብን ባጽዕን ምጥቃም ዘድልዩ ትሕተ ቅርጽታት ናይ ምሕንጻጽ ፕሮጀክትታት ክገልጽ ሸንኮለል ከምዝብልን ምግማት ምጥንቋል ኮይኑ ክርአ ዝኽእል ኣይመስለንን። እዚ መደባት’ዚ ንምትርጓም ዘድሊ ቁጠባዊን ፋይናንሳዊን ዓቕሚ ካብ ስዑዲ፥ኤሚራት ዓረብን ኢትዮጵያን ከምዝፈስስ’ውን ምግማት ዘይከኣል ኣይኮነን፡ እቲ ኣብ ዕብየት ሃገር መሰረታዊ ዝኾነ ሰብኣዊ ዓቕሚ ግን ካበይ ክመሃዝ’ኮን ይኸውን? – ዋርሳይ ይከኣሎ ! ወይ ድማ ኣባላት ገደብ ኣልቦ ሃገራዊ ኣገልግሎት? – ወነንቲ ርእሰማል ኤርትራውያን ኣብ ፈቖዶ ናይ ኣፍሪቃ ሃገራት ፋሕ ኢሎም ኣብዝርከብሉ እዋን፣ክኢላታትን ምሁራትን ኤርትራውያን ኣብ ትካላትን ዩኒቨርሲታትን ኤውሮጳን ኣሜሪካን ተበቲኖም ኣብ ዘለውሉ ዕለት፣ቁጠባዊ ፖሊሲ ኤርትራ መን ይሓንጽጾን የማሓድሮን? እቲ ክመጽእ ዝኽእል ኣሰካፊ ኩነታት መጻኢ ቁጠባዊ ሂወት ኤርትራ ብስም ቁጠባዊ ውህደት ብኣውፈርቲ ርእሰማል ኢትዮጵያውያን ተዕብሊሉ ቁጠባዊ ሓዱሽ መግዛእቲ ከስዕብ’ዶ ኣይክእልን ዝብል ፍርሓትን ስግኣትን ኣብ ቦትኡ ዘሎ ይመስለኒ።

 

ኣብ ቀጻሊ ናይ “ቃለ መሕትት” ህውተታ ክሳብ ንራኸብ ደሓን ቀንዩ።






Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *